Cari hesap mutabakatı, bir şirketin müşterisi ya da tedarikçisiyle belirli bir tarih itibarıyla birbirlerine olan borç-alacak bakiyesini karşılaştırıp aynı rakamda anlaşmasıdır. Taraflardan biri bakiyesini bildirir (geleneksel olarak mutabakat mektubuyla), karşı taraf kendi kayıtlarıyla karşılaştırıp “mutabıkız” ya da “mutabık değiliz” der; fark varsa iki tarafın ekstreleri karşılaştırılarak farkı oluşturan fatura, ödeme ya da kayıt bulunur ve düzeltilir.
Mutabakat neden yapılır?
Muhasebe kayıtlarının doğruluğu ancak karşı tarafın kayıtlarıyla karşılaştırıldığında kesinleşir. Mutabakat; işlenmemiş faturaları, yanlış cariye yazılmış ödemeleri, mükerrer kayıtları ve iade ya da fiyat farkı belgelerindeki eksikleri ortaya çıkarır.
Dönem sonu kapanışlarında, bağımsız denetimde, kredi ve risk değerlendirmesinde, tahsilat takibinde ve ilişkili şirketler arası işlemlerde mutabık bakiyeler güvenilir finansal tabloların temelidir.
Adım adım cari hesap mutabakatı
- Mutabakat tarihini seçin (genellikle ay, çeyrek ya da yıl sonu) ve o tarihteki cari bakiye listesini muhasebe programınızdan alın.
- Her müşteri ve tedarikçi için doğru iletişim kişisini ve e-posta adresini belirleyin; yanlış adrese giden mektup yanıtsız kalır.
- Bakiyeyi karşı tarafa bildirin: mutabakat mektubu, e-posta ya da bağlantıyla yanıt verilen bir mutabakat formu.
- Yanıtları toplayın: mutabık olanları kapatın, mutabık olmayanlardan karşı tarafın ekstresini isteyin.
- Fark çıkan hesaplarda iki ekstreyi satır satır karşılaştırın ve farkı oluşturan her kalemi bulun.
- Düzeltme gereken kayıtları ilgili tarafa iletin, düzeltme yapıldıktan sonra bakiyeyi yeniden teyit edin.
- Sonuçları raporlayın: mutabık oranı, açık farklar ve sorumluları.
Farkların en sık nedenleri
- Yolda olan ödeme: bir taraf ödemeyi kaydetmiş, diğer taraf henüz tahsilatı işlememiş.
- İşlenmemiş ya da geç işlenmiş fatura: fatura bir tarafta bu dönemde, diğerinde sonraki dönemde kayıtlı.
- İade, fiyat farkı ve iskonto faturaları: bir tarafta var, diğerinde yok.
- Kur farkı: dövizli işlemlerde iki tarafın farklı kur ya da farklı tarih kullanması.
- Ters yönlü kayıt: aynı belge bir tarafta borç, diğerinde de borç olarak işlenmiş.
- Mükerrer kayıt: aynı fatura ya da ödeme iki kez işlenmiş.
- Yanlış cari hesap: işlem başka bir şubeye ya da başka bir firmanın hesabına yazılmış.
- Devir farkı: önceki dönemlerden gelen ve hiç kapatılmamış bir fark.
Mutabakat mektubuna yanıt vermeyen firmalarla ne yapılır?
Yanıtsızlığın en sık nedeni mektubun doğru kişiye ulaşmamasıdır. Önce alıcının bu işi yapan kişi olduğunu doğrulayın; büyük firmalarda mutabakat çoğu zaman muhasebe ya da alacak-borç ekiplerinde ayrı bir kişide toplanır.
Hatırlatmayı planlı yapın: ilk gönderimden birkaç gün sonra e-postayla, ardından telefonla. Yanıt vermeyi kolaylaştırın: üye olmadan, tek bağlantıdan “mutabıkız / değiliz” diyebilmek ve ekstreyi aynı yerden ekleyebilmek yanıt oranını artırır.
Hâlâ yanıt gelmiyorsa karşı tarafın ekstresini isteyip farkı kendiniz bulabilir, ya da bütün süreci uzman bir ekibe devredebilirsiniz. Uzun vadede en kalıcı çözüm, iki tarafın da bakiyesini ortak bir sisteme yüklemesidir: o zaman mektup ve yanıt beklemek gerekmez.
mutabakat.com bu süreçte ne yapar?
mutabakat.com'da e-Mutabakat ile mektuplar toplu gönderilir ve karşı taraf bağlantıdan üye olmadan yanıt verir; ekstre karşılaştırma ile fark çıkan hesaplarda iki ekstre satır satır karşılaştırılıp farkın kaynağı raporlanır; Ulusal Mutabakat Sistemi'nde ise bakiyeler tek havuzda buluşur ve sistemdeki firmalarla mektupsuz mutabakat yapılır. İsterseniz bütün süreci outsource mutabakat hizmetiyle uzman ekibimiz yürütür.
Sık sorulan sorular
Cari hesap mutabakatı ne sıklıkla yapılmalı?
Çoğu şirket en az yıl sonunda yapar; çalışma hacmi yüksek müşteri ve tedarikçilerle çeyreklik ya da aylık mutabakat, farkların birikmeden bulunmasını sağlar.
Mutabakat mektubu zorunlu mu?
Mektup bir yöntemdir, zorunlu biçim değildir. Önemli olan iki tarafın aynı tarihteki bakiyede yazılı olarak anlaşmasıdır; bu e-posta, bağlantıyla yanıt verilen bir form ya da ortak bir mutabakat sistemi üzerinden de yapılabilir.
Mutabık olunmayan hesapta ilk ne yapılmalı?
Karşı tarafın aynı dönem için ekstresini isteyin ve kendi ekstrenizle satır satır karşılaştırın. Farkı oluşturan kalemler bulunmadan düzeltme kaydı yapmak yeni farklar yaratabilir.
Son güncelleme: 1 Kasım 2026 · mutabakat.com